Het bedrag op uw pensioenoverzicht is niet wat er op uw rekening komt

Ook de nieuwe pensioenmalus en pensioenbonus uit de hervorming worden berekend op het brutopensioen. Wie wil inschatten wat die maatregelen netto betekenen, moet dus weten welke inhoudingen er daarna nog volgen.

Drie inhoudingen tussen bruto en netto

Op een Belgisch wettelijk pensioen worden in de regel drie dingen ingehouden, in deze volgorde:

1. De ZIV-bijdrage (ziekte- en invaliditeitsverzekering): 3,55 procent van het brutopensioen, maar alleen als uw pensioenen samen boven een bepaalde grens liggen. Lage pensioenen worden ontzien.
2. De solidariteitsbijdrage: een bijdrage tussen 0 en 2 procent, die alleen geldt voor hogere pensioenen en trapsgewijs oploopt.
3. De bedrijfsvoorheffing: een voorafbetaling op de personenbelasting, berekend volgens schalen die rekening houden met uw gezinssituatie.

De grenzen voor de ZIV- en solidariteitsbijdrage worden regelmatig aangepast en verschillen naargelang u alleenstaand bent of gezinslasten hebt. De Pensioendienst vermeldt de actuele grenzen.

Waarom de grenzen per persoon tellen

Voor de ZIV- en solidariteitsbijdrage kijkt de Pensioendienst naar het totaal van uw pensioenen. Dat omvat ook buitenlandse pensioenen en een aanvullend pensioen dat als rente wordt uitbetaald. Wie twee of drie kleinere pensioenen heeft, kan zo samen boven een grens uitkomen, ook al lijkt elk afzonderlijk pensioen bescheiden.

De malus en de bonus worden op het brutopensioen berekend. Wat u voelt, is het verschil in netto.

Een illustratief rekenvoorbeeld

Om de volgorde concreet te maken, een vereenvoudigd voorbeeld met een brutopensioen van 2.000 euro per maand voor een alleenstaande, waarbij we aannemen dat het pensioen boven de grens voor de ZIV-bijdrage ligt en onder die voor de solidariteitsbijdrage.

Illustratief voorbeeld, geen berekening van uw pensioen. Grenzen, schalen en uw persoonlijke situatie bepalen het werkelijke nettobedrag.

Het voorbeeld toont vooral één ding: een verschil in brutopensioen komt niet één op één in uw portemonnee terecht. Een bonus van een bepaald percentage bruto levert netto minder op, en een malus kost netto ook minder dan het brutobedrag doet vermoeden. Wie de gevolgen van de hervorming wil inschatten, rekent dus best in netto.

Bedrijfsvoorheffing is geen eindafrekening

De bedrijfsvoorheffing is een voorschot. De echte belasting wordt pas berekend via uw jaarlijkse aangifte en het aanslagbiljet. Daar kunnen nog verschillen opduiken, zeker wie meer dan één pensioen of ander inkomen heeft. Daarover gaat ons stuk waarom gepensioneerden soms nog moeten bijbetalen.

Waar u uw nettobedrag vindt

Op mypension.be vindt u na de start van uw pensioen een overzicht van de betalingen, met de inhoudingen per maand. Vóór de start van uw pensioen geeft mypension.be in de regel ramingen in bruto. Houd er rekening mee dat die ramingen door de hervorming tijdelijk onvolledig kunnen zijn.

Op de website van de FOD Financiën vindt u de schalen voor de bedrijfsvoorheffing en uitleg over de belasting op pensioenen.

Drie veelgemaakte denkfouten

• Brutoraming als budget gebruiken. Plan altijd met een geschat nettobedrag.
• Pensioenen apart bekijken. De grenzen gelden voor het totaal van uw pensioenen.
• Vergeten dat de bedrijfsvoorheffing een voorschot is. Het aanslagbiljet kan een terugbetaling of een bijbetaling opleveren.

Voor wie dit vooral belangrijk is

Wie twijfelt tussen vervroegd stoppen en langer werken, wie meerdere pensioenen heeft of wie een aanvullend pensioen als rente laat uitbetalen, heeft er het meeste baat bij om bruto en netto goed uit elkaar te houden. Dat geldt ook voor wie vooral naar percentages kijkt: een percentage op bruto is niet hetzelfde percentage op netto.

Waarom uw nettopensioen niet elke maand gelijk is

Wie zijn rekeninguittreksels naast elkaar legt, ziet dat het nettopensioen in de loop van het jaar kan schommelen. Daar zijn een paar vaste redenen voor:

• Indexering. Pensioenen worden aangepast aan de levensduurte. Wanneer de spilindex overschreden wordt, stijgt het brutopensioen met 2 procent, en daarmee ook de inhoudingen.
• Vakantiegeld. Wie een werknemerspensioen ontvangt, krijgt in de regel in mei vakantiegeld. Ook daarop worden inhoudingen toegepast, waardoor de betaling van die maand anders oogt.
• Nieuwe schalen in januari. De schalen voor de bedrijfsvoorheffing en de grenzen voor de bijdragen worden geregeld aangepast, vaak bij het begin van het jaar.
• Een gewijzigde gezinssituatie. Als uw partner zelf een inkomen of pensioen krijgt, kan zowel het pensioenpercentage als de schaal van de voorheffing veranderen.

Bij dat laatste speelt nog iets mee. Een werknemerspensioen wordt berekend aan 75 procent als gezinspensioen, wanneer de partner geen of slechts een beperkt eigen pensioen of inkomen heeft, en aan 60 procent voor een alleenstaande. Wie van gezinspensioen naar alleenstaandenpensioen overgaat, ziet dus al een verschil in bruto, nog vóór de inhoudingen.