Bij pensioensparen kiest u elk jaar opnieuw tussen twee plafonds

Elk jaar opnieuw beslist u, bewust of niet, welk plafond u gebruikt. Dit stuk legt uit hoe die keuze werkt, wat ze in een eenvoudig rekenvoorbeeld betekent en waar de belasting bij het einde van het contract om de hoek komt kijken.

Wat pensioensparen is

Pensioensparen is de zogenaamde derde pijler: een spaarvorm die u zelf kiest, naast het wettelijk pensioen (de eerste pijler) en een eventueel aanvullend pensioen via uw werkgever (de tweede pijler). U stort jaarlijks een bedrag in een pensioenspaarfonds of een pensioenspaarverzekering, en krijgt daarvoor een belastingvermindering in uw personenbelasting.

De voorwaarden zijn wettelijk vastgelegd. U moet minstens 18 jaar zijn en nog geen 65, en u kunt per jaar maar één contract fiscaal laten meetellen.

Twee plafonds, twee percentages

U kiest elk jaar tussen twee mogelijkheden:

• Het basisplafond, met een belastingvermindering van 30 procent op het gestorte bedrag.
• Het verhoogde plafond, met een belastingvermindering van 25 procent op het gestorte bedrag. Voor dat plafond moet u uitdrukkelijk kiezen bij uw bank of verzekeraar.

Voor inkomstenjaar 2025 bedroeg het basisplafond 1.050 euro en het verhoogde plafond 1.350 euro. De bedragen worden jaarlijks aangepast; de actuele cijfers vindt u bij de FOD Financiën en op Wikifin, het informatieplatform van de FSMA.

Een rekenvoorbeeld

Met de bedragen van inkomstenjaar 2025 ziet de vergelijking er zo uit, zonder rekening te houden met de gemeentebelasting:

Illustratieve berekening op basis van de plafonds van inkomstenjaar 2025, exclusief gemeentebelasting. Uw werkelijke voordeel hangt af van uw belastbaar inkomen en de regels van het jaar.

De laatste 300 euro levert maar 22,50 euro extra belastingvermindering op.

Het voorbeeld toont waarom het hogere plafond niet automatisch beter is. Wie 300 euro extra stort, krijgt daarvoor slechts 7,5 procent extra belastingvermindering. Of dat de moeite loont, hangt af van wat het fonds of de verzekering op lange termijn oplevert, en van de kosten.

De belasting aan het einde

Het fiscale voordeel tijdens het sparen heeft een keerzijde. Op uw zestigste verjaardag wordt in de regel een eenmalige belasting geheven op het opgebouwde kapitaal, de zogenaamde anticipatieve heffing van 8 procent. Daarna kunt u nog verder sparen tot uw 64ste, en op die latere stortingen wordt geen eindbelasting meer geheven.

Wie het geld vroeger opneemt, buiten de wettelijke voorwaarden, betaalt een veel hogere belasting. Pensioensparen is dus echt bedoeld als langetermijnsparen.

Fonds of verzekering

U hebt de keuze tussen een pensioenspaarfonds en een pensioenspaarverzekering. Een fonds belegt in aandelen en obligaties en kan meer opbrengen, maar ook schommelen. Een verzekering biedt vaak een gewaarborgde rentevoet op de stortingen, met een eventuele winstdeelname. Welke vorm past, hangt af van uw leeftijd, hoe lang u nog spaart en hoeveel schommeling u kunt dragen.

Let daarbij op de kosten: instapkosten en jaarlijkse beheerskosten verschillen sterk van product tot product. Pricing News beveelt geen specifieke aanbieder of product aan.

Pensioensparen en de pensioenhervorming

De Pensioenwet van 2026 gaat over het wettelijk pensioen, niet over pensioensparen. Toch hangen ze samen: wie door een malus of een kortere loopbaan een lager wettelijk pensioen verwacht, kan pensioensparen gebruiken als aanvulling. Wie juist een bonus kan opbouwen, heeft misschien minder aanvulling nodig. In beide gevallen begint het bij een goed beeld van het eigen wettelijk pensioen op mypension.be.

Voor wie het vooral interessant is

• Wie belastingen betaalt en dus de vermindering echt kan benutten.
• Wie nog minstens tien jaar kan sparen.
• Wie zich bewust is van de belasting op zestig en het geld niet vroeger nodig heeft.

Stoppen, pauzeren of overstappen

Pensioensparen is geen verplichting voor het leven. U beslist elk jaar opnieuw hoeveel u stort, en u kunt ook een jaar niets storten. Wat u al opgebouwd hebt, blijft in het contract staan tot de uitbetaling. Alleen voor de jaren waarin u stort, krijgt u een belastingvermindering.

Overstappen naar een ander pensioenspaarproduct is ook mogelijk, bijvoorbeeld als de kosten van uw huidige fonds hoog liggen. Bij een overdracht van een fonds of verzekering naar een ander product blijft het fiscale statuut behouden, al kunnen er overdrachtskosten gelden. Vraag die vooraf op.

Houd er rekening mee dat de belastingvermindering alleen loont als u effectief belastingen betaalt. Wie een laag belastbaar inkomen heeft, kan de vermindering soms niet volledig benutten. In dat geval weegt het fiscale voordeel minder zwaar door, en wordt de vergelijking met andere spaarvormen belangrijker.