Uw pensioen begint niet altijd op de dag die u in gedachten hebt

Hoe de aanvraag verloopt, hangt af van uw situatie. Dit stuk zet de belangrijkste stappen op een rij, en de momenten waarop het in de praktijk het vaakst misloopt.

Automatisch onderzoek of zelf aanvragen

Voor veel werknemers en zelfstandigen die in België wonen, start de Pensioendienst het onderzoek naar het pensioen automatisch wanneer de wettelijke pensioenleeftijd nadert. U krijgt dan vanzelf bericht. Toch zijn er belangrijke uitzonderingen waarin u zelf een aanvraag moet indienen. Dat is onder meer het geval als u:

• vervroegd met pensioen wilt gaan;
• uw pensioen later wilt laten ingaan dan op de wettelijke pensioenleeftijd;
• in het buitenland woont;
• aanspraak maakt op een overlevingspensioen of een andere bijzondere situatie hebt.

Bij twijfel geldt een eenvoudige vuistregel: wacht niet af, maar kijk op mypension.be wat er voor u voorzien is, of vraag het na bij de Pensioendienst.

Hoe vroeg kunt u aanvragen?

Een pensioenaanvraag kan in principe ten vroegste een jaar vóór de gewenste ingangsdatum worden ingediend. Dat jaar is geen overbodige luxe. De Pensioendienst moet uw loopbaan nakijken, eventuele gegevens van andere stelsels opvragen en de berekening maken. Bij een eenvoudige loopbaan gaat dat sneller dan bij iemand die werknemer, zelfstandige en ambtenaar was, of die ook in het buitenland werkte.

Wie vlak voor de gewenste datum aanvraagt, loopt het risico dat de eerste betaling later komt. In de meeste gevallen wordt het pensioen dan wel met terugwerkende kracht uitbetaald, maar de tussenliggende periode moet u zelf overbruggen.

Waar u de aanvraag indient

De eenvoudigste weg is online, via mypension.be. U logt in met uw eID of itsme en vindt daar de rubriek om uw pensioen aan te vragen. Wie liever niet online werkt, kan ook terecht bij de pensioendienst in de eigen gemeente of bij een pensioenpunt van de Federale Pensioendienst.

Belangrijk om te weten: een aanvraag gebeurt bij de officiële diensten. Commerciële websites, ook deze, kunnen geen pensioenaanvraag voor u indienen en hebben uw rijksregisternummer of bankgegevens daarvoor niet nodig.

Eén jaar op voorhand aanvragen voelt vroeg. In de praktijk is het vaak net op tijd.

Wanneer gaat het pensioen in?

Een pensioen gaat altijd in op de eerste dag van een maand. Bij het wettelijk pensioen is dat in de regel de eerste dag van de maand na de maand waarin u de wettelijke leeftijd bereikt. Bij vervroegd pensioen kiest u zelf een datum, zolang u op dat moment aan de voorwaarden voldoet.

Daarnaast moet u uw beroepsactiviteit stopzetten, of ze beperken tot wat toegelaten is naast een pensioen. Wie vervroegd met pensioen gaat, moet rekening houden met grenzen op bijverdiensten.

Een tijdlijn in de praktijk

Een illustratief voorbeeld van hoe de stappen in elkaar passen voor iemand die op 1 september vervroegd wil stoppen:

Vereenvoudigd voorbeeld. De volgorde van opzeg en aanvraag hangt af van uw contract en sector.

De pensioenbeslissing goed lezen

Na het onderzoek krijgt u een pensioenbeslissing. Daarin staan de ingangsdatum, het brutobedrag en de manier waarop het berekend is. Vanaf 2027 hoort daar voor een deel van de nieuwe gepensioneerden ook de toepassing van een eventuele malus of bonus bij, zoals beschreven in ons stuk over de pensioenhervorming.

Bent u het niet eens met de beslissing, dan kunt u ze laten herzien of er beroep tegen aantekenen. De termijnen daarvoor staan in de beslissing zelf vermeld. Lees ze dus meteen na en wacht niet tot de eerste betaling.

Waar het het vaakst misloopt

• Te laat aanvragen bij vervroegd pensioen, waardoor de eerste betaling uitblijft.
• Ontbrekende loopbaanjaren die pas tijdens het onderzoek opvallen, bijvoorbeeld uit het buitenland.
• Verkeerde verwachting over het bedrag, omdat men het brutobedrag met het nettobedrag verwart. Meer daarover in van bruto naar netto.
• Ontslag vóór de bevestiging dat de voorwaarden vervuld zijn.